Akce

Masopust v Rožnově pod Radhoštěm

Zapusty w Rožnově pod Radhoštěm

Staré tradice ve mně často vyvolávají nostalgické pocity a občas se dokonce přistihnu při úvahách, zda jsem se nenarodila ve špatné době. Všechny ty moderní technologie, Instagram a vlogy pro mě mají mnohem menší kouzlo než móda čtyřicátých let, pouťové koláče a cimbálovka. Když jsem tedy náhodou objevila v časopise reklamu na tradiční masopust ve skanzenu v Rožnově pod Radhoštěm, neváhala jsem ani chvilku a začala organizovat výlet do srdce Valašska.

Stare tradycje budzą we mnie nostalgiczne uczucia i nawet powodują zastaniawiania się, czy się przypadkiem nie urodziłam w źłym czasie, ponieważ wszystkie nowe technologie, Instagram lub vlogi mają dla mnie dużo mniejszy urok niż moda lat czterdziestych, tradycyjne czeskie kołacze albo muzyka folklorystyczna… Kiedy więc zobaczyłam w czasopiśmie reklamę na tradycyjne zapusty w skanzenie w Rožnově pod Radhoštěm, od razu wiedziałam, że się szykuję do wycieczki.

Masopustní oslavy se tam konaly minulou sobotu, 23.2.2019.

Wydarzenie miało miejsce w zeszłą sobotę, 23.2.2019.

Prvním zážitkem byla již poslední část cesty – přesun lokálkou z Valašského Meziříčí do Rožnova. Vlak přijíždějící do Rožnova v 9:45 ráno byl tak nacpaný lidmi, že jsem nic podobného v životě nezažila. Městnali jsme se tam všichni jak sardinky a z hovoru lidí jasně vyplývalo (kromě nespokojenosti s nedostatkem místa), že se chystají právě na masopustní slavnost. Když jsme po dvaceti minutách cesty „tělo na tělo“ dorazili do města nad Bečvou, všichni se vyvalili z vlaku a vydali se směrem k Valašskému muzeu v přírodě, alias Dřevěnému městečku.

Pierwsze wrażenia odniosłam już jadąc do serca Wałaszczyzny Morawskiej. Ostatni kawałek drogi z Valašského Meziříčí do Rožnova pod Radhoštěm jechałam pociągiem, który był tak pełen ludzi, że to aż do nieuwierzenia. Nigdy w życiu chyba nie jechałam tak pełnym pociągiem. Na prawdę jak sardynki w puszce. I wszyscy najwyrażniej, sądząc po ich rozmowach, jechali właśnie na karnawał. Dotarływszy na miejsce, dziesiątki ludzi udały się w kierunku Wałaszskiego muzeum w przyrodzie, też znanego jak Drewniane miasteczko.

Nutno ještě podotknout, že panovalo opravdu masopustní počasí – jasno, slunečno a mínus pět stupňů – pocitově však mínus devět a bylo to poznat. Sebekriticky musím prohlásit, že při pohledu na funkční oblečení, oteplováky, softshellové bundy a goretexové pohorky většiny návštěvníků jsem si připadala jako městská panička, která vyrazila do přírody. Je pravda, že polyesterové kalhoty mě příliš nezahřály.

Warto także wspomieć, że pogoda była na prawdę zapustowa: słońce, bezchmurnie i minus pięć stopni (uczuciowo minus dziewięć – i w to wcale nie wątpię). Patrząc na inne goście, musiałam szczerze i krytycznie stwierdzić, że wygłądałam jak „miastowa na wsi”. Nie miałam ani narciarskiej i cieplej bielizny, ani górskich botów i bardzo to odczuwałam.

I tak jsem vydržela chodit po skanzenu dvě a půl hodiny a obdivovat krásu dřevěných chalup či kostela. Otužilí hudebníci doprovázení zhruba deseti, dvanácti maškarami zahřívali atmosféru veselými písničkami k tanci a poslechu. Musela jsem obdivovat jejich schopnost hrát v takové zimě na housle, basu nebo flétnu. Já bych zkřehlými prsty neumáčkla žádný tón. Pravdou tedy zůstává, že se notně prolívali alkoholem, což jim zřejmě dodávalo patřičnou sílu.

Jednak mi się udało spędzić w miasteczku dwie i pół godziny podziwiając muzyków grających na skrzypcach, kontrabasie lub flecie (ja bym pewnie nie dała rady swoimi zmarzniętymi palcami zrobić jakiegokolwiek tonu) oraz grupkę dziesięciu lub dwunastu osób przebranych w najróżniejsze maski.

Kromě hudebníků svědčily o masopustu také stánky s občerstvením, které nabízely zejména uzeniny, zabijačkové produkty, kyselicu a frgály. Ochutnala jsem také masopustní koblížek, který byl dosti tuhý a při pozdější úvaze jsem ho klasifikovala spíše jako vdolek. Švestková povidla však byla výborná.

W miasteczku zostały też zbudowane tymczasowe straganiki z wędlinami, serkami, zupą kapustową i frgálami (frgál to tradycyjne wałaszskie ciasto w przeróżnych smakach – jest np grószka, mak, orzechy, jagody, twaróg lub śliwkowa marmolada). Skusiłam się też na klasycznego pączka, który jednak smakował trochę inaczej niż się spodziewałam.

Moc se mi líbilo, že byla možnost nahlédnout i do interiérů chaloupek, navštívit starý poštovní úřad, prodejnu či obytné stavení. V jednom z nich zrovna paní pekla boží milosti a neuvěřitelně to tam vonělo cukrem se skořicí.

Bardzo mi się podobało, że mogłam zajrzeć także do środka drewnianych chat, w których mieścią się np stare biuro pocztowe, karczma, sklep albo po prostu pomieszczenie mieszkalne. W jednej chacie jakaś kobieta piekła kolejne wypieki związane z zapustami: powiedzmy takie czeskie faworki, które cudownie pachnęły cukrem i cynamonem.

Vystoupení goralského sboru také dodávalo události punc tradice a folklóru – nehledě na to, že mě pohladilo po duši, protože zpívali polsky. Jinak byla jejich řeč úžasnou směsicí polštiny, češtiny a slovenštiny – pro lingvisticky zaměřeného návštěvníka jednoznačně pochoutka!

Później góralski chór śpiewał piosenki po polsku, co było dla mnie bardzo przyjemną niespodzianką. Kiedy jednak panowie rozmiawiali, słyszałam, że ich język to ciekawa mieszanka polskiego, czeskiego oraz słowackiego. Dla lingwistyką się interesującego gościa to niesamowite przeżycie!

V neposlední řadě mě zaujaly náhrobky několika slavných osobností nacházející se u kostelíka – odpočívají zde třeba Emil Zátopek či Jan Karafiát.

Koło uroczego drewnianego kościeła znajdują się groby kilku słynnych osobowości czeskiej kultury lub sportu, np Jana Karafiáta (pisarz) albo Emila Zatopka (biegać i zwycięzca kilku medali olimpijskich).

Celkově se mi zde líbilo, i když musím říct, že jsem očekávala ještě více tradic a programu. Co však hodnotím velice kladně, je zájem, jež o akci vyjádřili návštěvníci. Právě díky nim se alespoň malá část našeho kulturního dědictví zachová, což je pro člověka jako já jednoznačné plus.

Ogólnie wrażenia są bardzo dobre, aczkolwiek się spodziewałam może jeszcze więcej atrakcji. Najlepiej jednak oceniam sam fakt, że akcja wzbudziła aż tak duże zainteresowanie i że mimo zimnej pogody dotarła na miejsce ogromna liczba osób. Dzięki nim może uda się jeszcze przez jakiś czas zachować naszej tradycji kulturalnej, co dla mnie jest bardzo dużym plusem.

Napsat komentář

Vaše emailová adresa nebude zveřejněna. Vyžadované informace jsou označeny *