Místa

Muzeum varšavské Pragi

Muzeum warszawskiej Pragi

Navnazena expozicí Varšavské věci jsem nelenila a vydala se navštívit i druhou pobočku téhož muzea, tentokrát na opačném břehu Visly, ve čtvrti, jež se nazývá Praga.

Skuszona fajnym doświadczeniem z Muzeum Warszawy na Rynku Starego Miasta, udałam się do ich drugiej placówki – na warszawskiej Pradze.

Již několikrát jsem zde na blogu zmiňovala fakt, že se pravobřežní část Varšavy jmenuje stejně jako naše metropole, ačkoliv etymologie slova s naší českou Prahou nesouvisí. Slovo vzniklo podle „pražení“, jímž se musela nejprve obhospodařit půda, na níž se později začalo zakládat osídlení.

Już kilka razy powtarzałam tutaj na blogu że prawobrzeżnia część Warszawy się nazywa właśnie tak jak nasza czeska stolica, chociaż etymologia słowa nie ma niczego wspólnego z czeską Pragą. Ponoć znaczy że to miejsce musiało zostać „wyprażone“ żeby ludzie mogli tu zamieszkać.

A právě historii Pragi (budu používat polské označení, protože mi připadá trefnější) se věnuje první místnost – tzv. bílý sál v muzeu. Formou nejrůznějších vizuálních pramenů seznamuje návštěvníky s pohnutými dějinami místa tak blízkého Varšavě.

Zkrátím to a řeknu, že se v podstatě jedná o koloběh ničení a opětovného budování místa a to už zhruba od šestnáctého století. Na tuto linku navazují i další expozice v muzeu.

I właśnie historia Pragi jest pierwszym tematem który spotykamy odwiedzając białą salę muzeum. Przeróżne dokumenty wizualne presentują rozwój Pragi podkreślając fakt że najważniejszą cechą jej historii to niszczenie i ponowne odbudowywanie.

To się powtarza od chyba XVI. wieku i oprócz głównej sali ten temat pojawia się też w mniejszych pomieszczeniach w piwnici gdzie artyści wykorzystują ten pomysł w różne sposoby.

Jiné místnosti se naopak snaží přiblížit těžko uchopitelného ducha Pragi. Sama nevím, zda jsem již za ty téměř dva roky, co žiju ve Varšavě, dokázala pochopit, jak vnímají Pragu Varšavané.

Přijde mi, že se názory různí, ale často slýchám ten, že „opravdový život“ se žije na Pradze. Jiní ovšem varují před určitou nebezpečností této zóny z hlediska kriminality.

Ale nie tylko historią zajmują się twórcy – ciekawi ich, i bardzo słusznie, też charakter dzielnicy który się starają odkryć i pokazać widzom. I właśnie zdefiniowanie charakteru Pragi jest dla mnie najtrudniesze.

Aczkolwiek mieszkam w Warszawie już prawie dwa lata, nie jestem pewna czy dobrze zrozumiałam w jaki sposób Warszawiacy dostrzegają Pragę. Niektórzy uważają że oto właśnie tam toczy się „prawdziwe życie”, inni ostrzegają przed niebiezpecieństwem oraz przestępczością.

Nepopiratelným je v každém případě fakt, jehož si všímali i umělci, jejichž díla byla vystavena v muzeu, že některé části Pragi jsou ještě pořád neuvěřitelně zanedbané a zchátralé.

Ačkoliv se do oblasti pumpují peníze, kudy to jde, bude trvat ještě dlouho, než se tvář celé oblasti změní – a otázkou zůstává, zda lidé budou oněm změnám nakloněni, či budou chtít zachovat určitý, těžko definovatelný, ráz místa.

W każdym bądź razie niektóre części Pragi są nadal bardzo zniszczone i w bardzo złym architektonicznym stanie co zauważyli artyści i wcielili do swoich dzieł sztuki.

Acz istnieje sporo projektów inwestycyjnych oraz deweloperskich które przynosią na Pragę pieniądzę, będzie trwało jeszcze bardzo długo (i tutaj pojawia się pytanie czy w ogóle będą tego mieszkańcy Pragi chcieć) zanim oblicze Pragi ulegną całkowitej zmianie. Na razie zatrzymuje sobię specjalny klimat który niektórzy lubią, inni potępiają.

Já se s vámi podělím o své vlastní pocity a dojmy, které jsou možná málo politicky korektní (a doufám, že pro nikoho nebudou urážlivé), ale povahou pocitů je právě jejich subjektivita a potenciální nekorektnost.

Ja odczuwam Pragę – i teraz uprzedzam, będę chyba politycznie niepoprawna, ale mam nadzieję że nikogo nie obrażę – uczucia jednak nie polegają regułom poprawności – jak wieś do której jakąś olbrzymia ręka dodała kilku nowoczesnych atributów – np stadion narodowy, dwie stacje metra (!!) oraz nowe budynki mieszkalne.

Praga na mě působí jako vesnice, která se ještě neprobudila ze svého vesnického života, ale do níž jakási nebeská ruka vložila určité velkoměstské vymoženosti – např. moderní národní stadion, na němž se hrála část zápasů Mistrovství Evropy v kopané v roce 2012, dvě stanice metra (!!) či moderní residenční budovy.

A tak vidíte architekturu, jež vám evokuje venkovská stavení a koňská spřežení zastavená před vraty, a vedle ní moderní vstup do metra.

Patrzycie sobię na całkowicie wiejską architekturę która wam się kojarzy z powozem z końmi i zaraz obok znajduje się nowoczesne wejście do metra.

Je to pro mě nepochopitelné – tedy logicky to chápu, čtvrť prostě přeskočí určitá historická a architektonická stadia a z vesnice se rovnou stane moderním velkoměstem, ale pocitově se mi kvůli tomuto rozporu nedaří k Pradze přilnout, což asi právě formuje její speciální atmosféru. Abych byla upřímná, já jsem této atmosféře nepodlehla.

Dla mnie jest taka koncepcja niezrozumiała – w sensie, oczywiście rozumiem że Praga po prostu przegapi niektórych etapów historycznych i architektonicznych, ale na poziomie uczuciowym jakoś nie jestem w stanie Pragę polubić. I właśnie owa różnica między starym i nowym tworzy niepowarzalny klimat Pragi.

Pro někoho možná představuje ryzost života, neobroušené hrany a syrovost bez přetvářky, ale mně přináší pouze rozporuplné pocity a strach. Ne nutně strach před zdejšími obyvateli, spíš sama před sebou. Možná se nedokážu podívat pravdě do očí a čelit jí bez bázně, každopádně mě to na Pragu netáhne.

Niektórzy oceniają Pragę jak miejsce nieskalane, z ostrymi krawędziami, bez hipokryzji, mi przynosi wyłącznie mieszane uczucia i strach. Może nie strach z jej mieszkańców, raczej strach z samej siebie. Może jestem zbyt naiwna i boję się stawić czoło praskiej rzeczywistości, jednak Praga nie jest moim ulubionym miejscem w Warszawie.

Muzeum podtrhuje další typický rys tohoto místa – a sice všudypřítomný obchod. Spíš ve smyslu obchodování se všemi možnými, skrytými i neskrytými významy, jaké může mít.

Domnívám se, že obchodování – ať již legální, nelegální, černý trh, šmelina, smlouvání, bazary či podpultovky – společně s povstáváním z popela jako Fénix (který však vypadá spíš jako havran) jsou dva nejzásadnější vlivy, jež činí z Pragi to, čím je dnes. Ať už je pro vás čímkoliv!

Muzeum podkreśla że oprócz ponownego odnawiania się Pragi niczym feniks (w tym przypadku wygłądający raczej jak kruk) jest też dla jej historii kłuczowy handel.

Handel i wszystkie jego przeróżne legelne oraz nielegalne rodzaje robią z Pragi to czym jest dziś. I jak już pokazaliśmy, interpretacji jest sporo…

Muzeum samo o sobě mě až tak nezaujalo a bavilo mě o dost méně než pobočka na levém břehu, nicméně pro jistého druhu gurmány je určitě lahůdkou.

Muzeum jakoś specjalnie mi się nie spodobało i na pewno wolę jego lewobrzeżnią siostrzyczkę, ale wierzę że dla kogoś kto się interesuje właśnie taką gastronomią, może iść o pyszną wisienkę na torcie.

Napsat komentář

Vaše emailová adresa nebude zveřejněna. Vyžadované informace jsou označeny *