Místa

Plzeň: Loosovy interiéry

Pilzno: Wnętrza Loosa

Význačný rakousko-uherský, později pouze rakouský architekt narozený v Brně, jenž si však ponechal i československé občanství, působil v Plzni zejména na přelomu 20. a 30. let 20. století. Navrhl zde celou řadu interiérů pro zámožné továrníky, podnikatele a průmyslníky zejména židovského původu.

Słynny węgiersko-austrijacki później austrijacki architekt urodzony w Brnie, który zostawił sobie też obywatełstwo czeskosłowackie, pracował w Pilźnie zwłaszcza pod koniec lat 20. i na początku lat 30. XX. wieku. Zaprojektował tutaj liczne wnętrza dla bogatych fabrykantów, przemysłowców lub przedsiębiorców głównie żydowskiego pochodzenia.

Z jeho celkových asi čtrnácti návrhů, na nichž pracoval buď sám nebo ve spolupráci s dalšími architekty, se do dnešní doby částečně zachovala prý asi polovina. Veřejnosti jsou však momentálně dostupné pouze tři interiéry, které již prošly celkovou rekonstrukcí.

Jedná se o Brummelův dům v Husově ulici č. 58, byt Vogelových na Klatovské č. 12 a byt Krausových v Bendově č. 10.

Współpracował także z innymi architektami i razem stworzyli w Pilźnie koło czetrnastu projektów. Niestety tylko mniej więcej połowa przetrwała do dziś. Dla publiczności dostępne są w tej chwili tylko trzy wnętrza: Dom Brummela na ulicy Husowej 58, Mieszkanie Vogela na Klatowskiej 12 oraz Mieszkanie Krausa na Bendowej 10.

Poprvé jsem zaznamenala existenci těchto interiérů někdy před rokem 2015, kdy byly veřejnosti zpřístupňovány pouze při výjimečných událostech, např. o 28. říjnu. Když už bylo jasné, že se Plzeň stala Evropským městem kultury pro rok 2015, rekonstrukce interiérů se dokončily a v bytech se začalo provádět. O prohlídky byl nebývalý zájem a to nejen mezi místními, ale také mezi turisty.

Po raz pierwszy dowiedziałam się o tych wnetrzach przed 2015 rokiem, ale wówczas były one otwarte tylko podczas wyjątkowych okazji, np w Święto 28. października (odzyskanie niepodległości w 1918 roku). Kiedy jednak zdecydowano, iż Pilzno zostanie Europejskim Miastem Kultury 2015, remonty przyśpieszyły i wnętrza zostały otwarte dla zwiedzających. Wtedy istaniało bardzo duże zainteresowanie wnętrzami nie tylko wśród mieszkańców Pilzna, ale także wśród turystów.

Věděla jsem tedy o Loosových interiérech už dávno, nicméně teprve nyní se mi podařilo využít příležitosti a zmíněné interiéry navštívit.

Wiedziałam więc o wnętrzach już dawno temu, ale dopiero teraz udało mi się je wreszcie zobaczyć.

Ještě před shrnutím dojmů z prohlídek se na chvilku zastavím u toho, proč mě vůbec Loosovy interiéry zajímaly a chtěla jsem je vidět. Je to zásluha mojí nejlepší kamarádky, která mě naučila spatřovat krásu i tam, kde ji jiní mohou nevidět. Díky tomu, že jsme spolu studovaly na vysoké škole a strávily intenzivních pět měsíců v Paříži na Erasmu, jsem pochytila a nasákla do sebe některé z jejích názorů, vkusu a zkušeností – a to nejen v oblastech jazykových, literárních, kulturních, životních, ale také architektonických a designových.

Zanim podsumuję moje wrażenia z wizyt, które zrobiłam w piątek, chcę wytłumaczyć skąd tak na prawdę pojawiła się moja chęć coś takiego odwiedzić. Zawdzięczam jej mojej najlepszej przyjaciółce, z którą studiowałam na uniwersytecie i z którą spędziłam bardzo intensywnych pięć miesięcy na Erasmusie w Paryżu. Ot, właśnie tam zrozumiałam niektóre jej podejścia, gusty, opinie, zdania i doświadczenia – nie tylko w sferzie językowej, literackiej, kulturowej, życiowej, ale także architektonicznej lub deseniowej.

Vysvětlila mi, o co jde funkcionalismu a upozornila mě na jeho krásy. Seznámila mě s Vilou Tugendhat, již jsem sice znala z vyprávění, ale zdaleka ne tak detailně jako ona. V Paříži mě zavedla k Loosově vile pro Tristana Tzaru a naučila mě ocenit jednoduchost linií, funkčnost, světlo, práci s prostorem, ušlechtilé materiály, důraz na detail i prvotřídní řemeslné zpracování.

Wytłumaczyła mi, o co chodzi w architekturze funkcjonalistycznej i zwróciła moją uwagę na jej piękno. Zapoznała mnie bardziej szczegółowo z Willą Tugendhat (willa w Brnie, na liście UNESCO, wyjątkowa, niepowtarzalna), którą znałam tylko ze słyszenia. W Paryżu mi pokazała willę Tristana Tzary zaprojektowaną właśnie przez Loosa i nauczyła mnie docieniać prostotę linii, funkcjonalność, światło, pracę z przestrzenią, drogimi materiałami, szczegółami oraz doskonałą jakość rękodziełnej produkcji.

Otevřela mi zkrátka nový svět. Svět Adolfa Loose, Miese van der Rohe, Le Corbusiera, Alvara Aalta.

Pokazała mi po prostu nowy świat. Świat Adolfa Loosa, Miesa van der Rohe, Le Corbusiera lub Alvara Aalta.

Ji samotnou zajímá architektura nejvíce v kombinaci s literaturou, ale její manžel je architekt, což ji jistě utvářelo, a ona pak zase na oplátku utvářela mě. Ne že bych snad přestala obdivovat svoji oblíbenou secesi a zřekla se lásky k dekoracím a rozumné zdobnosti, ale pochopila jsem, jak šel vývoj a že i zcela jiný přístup může být zajímavý a krásný.

Ona interesuje się najbardziej architekturą w polączeniu z literaturą, ale jej mąż jest architektem i na pewno miał wpływ na jej specjalizację – dokładnie tak samo, jak ona miała wpływ na moje „wykształcenie”. Nie przestałam lubić swojej ukochanej sececji, nie zrezygnowałam z miłości do rozsądnej dekoracji, zrozumiałam jednak, że postęp poszedł właśnie taką drogą i że nowe podejście może też być piękne i ciekawe.

Právě proto jsem se do Loosových interiérů těšila a zklamaná jsem rozhodně nebyla! Jde o něco zcela jedinečného! Člověk musí obdivovat jeho práci s úložnými prostory, funkčností jednotlivých místností a jejich členění, využití přirozených vzorů (dřevo, mramor), pozornost, již věnuje individualitě jednotlivých obyvatel interiéru i jejich hostů, světlu i praktičnosti. Práce s barvami je také nevšední.

Dlatego właśnie nie mogłam się doczekać wnętrz Loosa w Pilźnie i nie byłam rozczarowana!! Wręcz przeciwnie!! Jest to coś niepowtarzalnego!! Musiałam podziwiać jego pracę z światłem, przestrzenią do przechowywania rzeczy, funkcjonalnością pomieszczeń oraz ich podzieleniem do różnych stref, korzystanie z ciekawych materiałów (np wygłąd naturalnego drewna, marmuru), uwagę, którą poświęca osobowości każdego z „obywateli” mieszkania oraz ich gości. Jego wnętrza są praktyczne. Z kolorami też pracuje w bardzo oryginalny sposób.

Design interiérů působí luxusně, osobitě a zvláštně moderně i po těch letech. Pravdou samozřejmě zůstává, že práci takového architekta si nemohl dovolit každý, tudíž se pohybujeme ve společnosti smetánky a horních deseti tisíc, ale v čem se to liší od návštěvy zámku, kde kdysi bydlela šlechta?

Wnętrza wygłądają luksusowie i nowocześnie – nawet teraz, po prawie 90 latach od ich zaprojektowania. Oczywiście, korzystanie z takiego architekta nie było tanie, więc mogły sobie na to pozwolić tylko osoby zamożne, lokalna śmietanka. Jaka to jednak róźnica między odwiedzinami takiego wnętrza lub jakiegoś zamku zamieszkanego kiedyś przez szlachtę?

Nebudu se zde pouštět do popisů jednotlivých interiérů, ani nemohu poskytnout příliš konkrétní obrázkovou dokumentaci, protože v interiérech není dovoleno fotit a umisťovat snímky na sociální sítě, ale chtěla bych, aby dnešní článek působil jako lákadlo, jež vás přitáhne na jednu z prohlídek, protože to stojí zato. Tedy pokud je vám alespoň trochu blízká funkcionalistická architektura a interiérový design.

Nie będę opisywać pojedynczych wnętrz, ani nie mogę publikować zdjęć, bo na to nie pozwalają, ale chciałabym, żeby ten wpis kusił wszystkich, którzy mają przynajmniej odrobinę wspólnego z deseniem funkcjonalistycznym, odwiedzić wnętrza Loosa w Pilźnie, bo to naprawdę warto.

Rozhodně doporučuji.

Polecam!

Napsat komentář

Vaše emailová adresa nebude zveřejněna. Vyžadované informace jsou označeny *